İlave tediye hesaplama: kamu işçisi ikramiyesi ve kesintiler

Nasıl hesaplanır?

6772 sayılı Kanun’un 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçeli idareler, döner sermayeli kuruluşlar, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait şirket ve kurumlar, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile iktisadi devlet teşekküllerinde işçi olarak çalışanlara, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için bir aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır. 3. maddeye göre Cumhurbaşkanı kararıyla bir aylık istihkak tutarını geçmemek üzere bir ilave tediye daha yapılabilir. Ödeme zamanlarını her yıl Cumhurbaşkanı belirler. Özel sektör işçileri bu Kanunun kapsamında değildir.

Aylık istihkakın hesabında fazla mesai, evlilik ve çocuk zamları, primler, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete ek ödemeler dikkate alınmaz (m. 4). Bu nedenle bir ilave tediye 26 günlük çıplak ücret olarak hesaplanır; iki tediye birlikte 52 gündür. Yıl içinde çalışılmayan süre varsa ödeme, o yerde geçen hizmet süresiyle orantılı yapılır.

6772 sayılı Kanun’un 4. maddesi bu ödemelerden sigorta primi kesilmeyeceğini söyler. Ancak 5510 sayılı Kanun’un 80/1-c maddesi, diğer kanunlardaki prime tabi tutmama yönündeki muafiyet ve istisnaların bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmayacağını belirtir; ilave tediye de 80/1-b’de prim dışı tutulan ödemeler arasında sayılmaz. Sosyal Güvenlik Kurumu da 6772 sayılı Kanuna göre ödenen ikramiyelerin prime tabi tutulacağını açıklamaktadır. Bu yüzden araç %14 SGK işçi payı ile %1 işsizlik sigortası işçi payını keser. Ardından kalan tutar kümülatif matraha eklenerek 2026 ücret tarifesiyle gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi hesaplanır.

Araç, tediyenin tek seferde ödendiğini, asgari ücret vergi istisnasının aynı ayın ücretinde kullanıldığını ve prime esas kazanç üst sınırının aylık ücretle birlikte aşılmadığını varsayar. Toplu iş sözleşmesiyle verilen ikramiyeler ve yer altı maden işçilerine ödenen ek tediye hesaba katılmaz.