Özel okuldan ayrılan öğrencinin ücreti iade edilir mi?

Kısaca

• Öğretim yılı başlamadan ayrılan öğrenciye, kayıt sözleşmesindeki yıllık ücretin yüzde onu dışındaki kısmı iade edilir.
• Yıl başladıktan sonra ayrılanda yüzde on ile öğrenim görülen günlere düşen tutar dışındaki kısım iade edilir.
• Yıl başlamadan sınavla öğrenci alan resmî bir okulun 9. sınıfına kaydını belgeleyen öğrenciye ücretin tamamı iade edilir.
• Okulla çıkan ücret uyuşmazlığında veli, tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilir.

Özel okula kayıt çoğu zaman aylar öncesinden yapılır ve yıllık ücretin bir bölümü peşin ödenir. Taşınma, maddi zorluk, çocuğun okula uyum sağlayamaması ya da sınavla bir devlet okuluna yerleşme gibi sebeplerle kayıt iptal edilmek istenebilir. Bu durumda velinin ilk sorusu ödenen paranın ne kadarının geri alınabileceğidir. Cevap, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin ücretlerin iadesini düzenleyen 56. maddesinde yer alır.

Ücret iadesini düzenleyen kural ve son değişiklik

Yönetmeliğin 56. maddesinin üçüncü fıkrası, öğrenim ücretini yıllık olarak belirleyen okul öncesi eğitim kurumu, ilkokul, ortaokul, özel eğitim okulu ve ortaöğretim okulları için iade esaslarını belirler. İade hesabında iki şey belirleyicidir: öğrencinin okuldan ne zaman ayrıldığı ve sözleşmedeki yıllık ücret.

Yönetmelik 20 Mart 2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve o tarihten bu yana birçok kez değiştirildi. Ücret iadesine ilişkin hüküm, 5 Eylül 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yeniden yazıldı. Güncel metinde iade, öğrenci kayıt sözleşmesinde belirlenen yıllık ücret üzerinden hesaplanır. Bu nedenle iadenin hangi tutar üzerinden yapılacağını, imzaladığınız sözleşmedeki ücret belirler.

Aynı değişiklik ücret artışlarını da yeniden düzenledi. Millî Eğitim Bakanlığının duyurusuna göre okulda öğrenimine devam eden öğrencilerin ücretlerinde yapılabilecek artış, önceki yılın aralık ayına ait yıllık yurt içi ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalamasının 1,05 katı esas alınarak hesaplanır. Kayıt yenilerken sözleşmedeki yeni ücreti bu açıdan da kontrol etmek gerekir.

Öğretim yılı başlamadan ayrılma

Öğretim yılı başlamadan okuldan ayrılan öğrenciye, kayıt sözleşmesinde belirlenen yıllık ücretin yüzde onu dışındaki kısmı iade edilir. Okul, ders yılı başlamadan ayrılan bir öğrenciden yıllık ücretin yüzde onundan fazlasını alıkoyamaz.

Örneğin yıllık ücretin yarısını peşin ödemiş bir veli, öğretim yılı başlamadan kaydı iptal ettirirse okul, yıllık ücretin yüzde onunu ayırır ve ödenen tutarın geri kalanını iade eder.

Yönetmelik, sınavla öğrenci alan resmî okullara geçiş için bu kurala bir istisna getirir. Öğretim yılı başlamadan, sınavla öğrenci alan resmî okulların 9. sınıflarına kayıt yaptırdığını belgeleyen öğrenciye, kayıt sözleşmesindeki yıllık ücretin tamamı iade edilir. Bu durumda yüzde onluk kesinti de yapılmaz.

Öğretim yılı başladıktan sonra ayrılma

Öğretim yılı başladıktan sonra ayrılan öğrenciye, kayıt sözleşmesinde belirlenen yıllık ücretin yüzde onu ile öğrenim gördüğü günlere göre hesaplanan miktarın dışındaki kısım iade edilir. Okul iki kalemi ayırır:

• Yıllık ücretin yüzde onu,
• Öğrencinin okulda öğrenim gördüğü günlere düşen tutar.

Geri kalan tutar veliye iade edilir. Öğrencinin okula yalnızca birkaç gün devam etmiş olması bu hesap yöntemini değiştirmez; okul yine yüzde onluk kısmı ve öğrenim görülen günlere düşen tutarı ayırır. Hesap ayrılma tarihine göre yapıldığından, bu tarihin belgelenmesi önemlidir. Kaydın silinmesini okula dilekçeyle bildirmek ve dilekçenin alındığını gösteren tarihli bir belge almak, sonradan çıkabilecek bir tartışmayı önler.

Ücreti ders saatine göre belirlenen kurslarda da benzer bir sistem uygulanır. Dönem başlamadan ayrılana öğrenim ücretinin yüzde onu dışındaki kısım, dönem başladıktan sonra ayrılana ise yüzde on ile öğrenim görülen ders saatine düşen tutar dışındaki kısım iade edilir.

Veli tüketicidir: sözleşme ve haksız şartlar

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişiyi tüketici sayar. Mal veya hizmet piyasasında ticari veya mesleki amaçla hareket eden biriyle tüketici arasında kurulan her türlü sözleşme de tüketici işlemidir (m. 3). Çocuğu için özel okuldan eğitim hizmeti alan veli bu tanıma girer ve Kanun’un sağladığı korumadan yararlanabilir. Kayıt sözleşmesinin hükümleri bu nedenle yalnızca yönetmeliğe göre değil, tüketiciyi koruyan kurallara göre de değerlendirilir.

Bu korumanın en önemli sonucu haksız şart kuralıdır. Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şarttır ve kesin olarak hükümsüzdür (m. 5). Kayıt sözleşmesine eklenen ve ücretin hiçbir koşulda iade edilmeyeceğini söyleyen bir madde bu açıdan incelenmelidir. Haksız şartın ayrıntılarını tüketici sözleşmesindeki haksız şart yazısında anlattık.

İade yapılmazsa izlenecek yol

Okul iade talebini reddederse ya da eksik iade yaparsa veli, uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurur. Hakem heyetine başvuru sınırı her yıl yeniden belirlenir; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru usulünü tüketici hakem heyetine başvuru ve tüketici mahkemesinde dava ve arabuluculuk yazılarında ayrıntılı olarak ele aldık.

Başvurudan önce okulla yazılı olarak iletişime geçmek de yararlıdır. Ayrılma dilekçesinde öğrencinin kaydının silinmesini ve yönetmeliğe göre hesaplanan tutarın iadesini istediğinizi, iadenin yapılacağı banka hesabını belirtmek, okulun cevabını da yazılı olarak almak, ileride hakem heyetine ya da mahkemeye sunulacak dosyayı güçlendirir.

Hakem heyetine ya da mahkemeye gitmeden önce kayıt sözleşmesini, ödeme dekontlarını ve ayrılma dilekçesinin alındı belgesini bir araya getirmek gerekir. İade hesabı sözleşmedeki yıllık ücrete ve ayrılma tarihine dayandığından, bu belgeler uyuşmazlığın çözümünde temel delil olur.

Sık sorulan sorular

Kayıt yaptırdım ama okul açılmadan vazgeçtim. Ödediğim paranın hepsi yanar mı?

Hayır. Yönetmeliğe göre öğretim yılı başlamadan okuldan ayrılan öğrenciye, öğrenci kayıt sözleşmesinde belirlenen yıllık ücretin yüzde onu dışındaki kısmı iade edilir. Okulun alıkoyabileceği tutar, ödediğiniz peşinatın tamamı değil, yıllık ücretin yüzde onudur.

Çocuğum sınavla bir Anadolu lisesine yerleşti. Özel okula ödediğimiz ücret ne olacak?

Öğretim yılı başlamadan, sınavla öğrenci alan resmî bir okulun 9. sınıfına kayıt yaptırdığını belgeleyen öğrenciye, kayıt sözleşmesinde belirlenen yıllık ücretin tamamı iade edilir. Bunun için resmî okula yapılan kaydı gösteren belgeyi özel okula vermeniz gerekir.

Sözleşmede ücretin hiçbir şekilde iade edilmeyeceği yazıyor. Bu geçerli mi?

Ücret iadesinin esasları yönetmelikte belirlenmiştir. Ayrıca veliyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde veli aleyhine dengesizlik yaratan bir şart, 6502 sayılı Kanun’a göre haksız şarttır ve kesin olarak hükümsüzdür. Böyle bir maddeye rağmen yönetmelikteki hesaba göre iade isteyebilirsiniz.

Okul başka bir şehirde, ben taşındım. Davayı nerede açarım?

Uyuşmazlığın değeri hakem heyeti sınırının altındaysa başvuru tüketici hakem heyetine yapılır. Sınırın üzerindeyse önce arabulucuya gidilir, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesinde dava açılır. 6502 sayılı Kanun’a göre tüketici, davasını kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açabilir; okulun bulunduğu şehre gitmek zorunda değildir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.