Araç mahrumiyet bedeli hesaplama: onarımda geçen günler için ikame araç bedeli

Nasıl hesaplanır?

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m. 49). Motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa aracın işleteni sorumludur; araç bir teşebbüsün unvanı ya da işletme adı altında işletiliyorsa işleten ile teşebbüs sahibi birlikte (müteselsilen) sorumludur (KTK m. 85/1). Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki tazminatlar ve manevi tazminat bakımından Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmeyen konularda Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümleri uygulanır (KTK m. 90).

Kazada hasar gören araç onarımdayken kullanılamaz. Bu sürede araç sahibinin uğradığı kayıp, araç mahrumiyeti ya da ikame araç bedeli olarak adlandırılır ve iki unsurla hesaplanır: gün sayısı × günlük bedel.

Gün sayısı. Esas alınacak süre, aracın gerçekten kullanılamadığı ve hasarın niteliğine göre onarım için makul sayılabilecek süredir. Araç, servise teslim ile onarımın bitişi arasındaki günleri tarihlerden hesaplar; başlangıç ve bitiş gününün sayılıp sayılmayacağını siz seçersiniz. Onarım, zarar görenin tutumu yüzünden uzamışsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m. 52).

Günlük bedel. Benzer nitelikteki bir aracın aynı yer ve dönemde günlük kiralama bedeli, yani emsal kira bedelidir. Site bu tutar için rakam önermez; bedeli kendi araştırmanıza, kira faturasına ya da bilirkişi raporuna göre girin. Zararın miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek hakkaniyete uygun bir miktar belirler (TBK m. 50/2); tazminatın kapsamını da durumun gereğine ve kusurun ağırlığına göre belirler (TBK m. 51).

KTK m. 92/k, “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları” zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasının kapsamı dışında sayar. Araçtan yoksun kalma bu nitelikte bir dolaylı zarar olarak değerlendirildiğinde trafik sigortasından istenemez; sürücü ve işletenin sorumluluğu ile varsa başka bir sigorta teminatı ayrıca değerlendirilir. Araç; kusur paylaşımını, değer kaybını, onarım giderini, faizi ve zamanaşımını hesaba katmaz. Sonuç, verdiğiniz gün sayısı ve günlük bedelle yapılan bir çarpımdır.