İnternetten alınan hangi ürünlerde cayma hakkı yoktur?

Kısaca

• Kişiye özel hazırlanan, çabuk bozulan ve ambalajı açılınca hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünlerde cayma hakkı yoktur.
• Bu istisnalar taraflar aksini kararlaştırmadıkça uygulanır; satıcı daha geniş bir iade imkânı tanıyabilir.
• Cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayara ilişkin istisna 1 Ocak 2026'dan itibaren yürürlükten kaldırıldı.
• Cayma hakkı olmayan ürün ayıplı çıkarsa ayıplı mala ilişkin seçimlik haklar kullanılabilir.

İnternetten yapılan alışverişlerde tüketicinin on dört gün içinde gerekçe göstermeden sözleşmeden cayabildiğini birçok kişi bilir. Bu hakkın nasıl kullanıldığı, sürenin ne zaman başladığı ve paranın ne zaman iade edildiği mesafeli satışta cayma hakkı yazısında anlatıldı. Bu yazı, sorunun öbür yüzüne bakıyor: hangi ürün ve hizmetlerde cayma hakkı hiç kullanılamaz?

Cayma hakkı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesinde düzenlenir. Kanun ayrıntıları yönetmeliğe bırakır. Cayma hakkının kullanılamadığı sözleşmeler Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin 15. maddesinde tek tek sayılmıştır.

İstisnalar taraflar aksini kararlaştırmadıkça geçerli

Yönetmelik istisnaları sayarken önemli bir kayıtla başlar: taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tüketici bu sözleşmelerde cayma hakkını kullanamaz. Yani satıcı, istisna kapsamındaki bir ürün için de iade imkânı tanıyabilir. Bazı satıcıların kişiye özel ürünlerde bile iade kabul etmesi bu yüzden mümkündür.

Tersi ise geçerli değildir. Ürün yönetmelikte sayılan istisnalardan birine girmiyorsa, satıcı sitesine “iade kabul edilmez” yazarak tüketicinin cayma hakkını ortadan kaldıramaz.

Ürün niteliği nedeniyle cayma hakkı olmayanlar

Mal satışlarında cayma hakkının kullanılamadığı başlıca durumlar şunlardır:

• Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar. Ölçüye göre dikilen bir perde ya da üzerine isim yazdırılan bir kupa bu türdendir. Bu ürünler başka birine satılamayacağı için cayma hakkının dışında tutulmuştur.
• Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar. Taze gıda ve çiçek akla gelen ilk örneklerdir.
• Tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olan ve iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallar. Burada iki şart birlikte aranır: koruyucu unsur açılmış olmalı ve ürünün iadesi sağlık ya da hijyen açısından uygun olmamalıdır. Ambalajı açılan her ürün bu kapsama girmez.
• Tesliminden sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılması mümkün olmayan mallar.
• Koruyucu unsurları açılmış olması hâlinde, maddi ortamda sunulan kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri. Ambalajı açılmamış bir kitap için cayma hakkı devam eder.
• Abonelik sözleşmesi kapsamında sağlananlar dışında, gazete ve dergi gibi süreli yayınlar.
• Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan mal veya hizmetler.

Hizmetlerde ve dijital ürünlerde istisnalar

Hizmet sözleşmelerinde de cayma hakkının kullanılamadığı durumlar vardır:

• Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken konaklama, eşya taşıma, araba kiralama, yiyecek-içecek tedariki ile eğlence veya dinlenme amacıyla yapılan boş zamanın değerlendirilmesine ilişkin sözleşmeler. Bir konser bileti ya da belli tarihli bir otel rezervasyonu bu kapsamdadır. Bu tür bir rezervasyondan vazgeçmek isteyen tüketici için belirleyici olan, sözleşmede ya da satış sayfasında yazan iptal koşullarıdır; satıcı ücretsiz iptal imkânı tanımışsa bu koşullar uygulanır.
• Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallar. Satın alındığı anda indirilen ya da hesaba tanımlanan dijital ürünler buna örnektir.
• Cayma süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler.

Son maddede tüketicinin onayı belirleyicidir. Hizmetin cayma süresi içinde başlamasını tüketici kendisi istemişse, daha sonra cayma hakkını kullanamaz.

Kaldırılan ve yargı kararına konu olan istisnalar

Yönetmelik 2022’de değiştirilerek istisnalar listesine dört yeni durum eklendi:

• Karayolları Trafik Kanunu’na göre tescili zorunlu taşınırlar ile kayıt veya tescil zorunluluğu bulunan insansız hava araçları,
• Tüketiciye teslim edilmiş cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarlar,
• Canlı müzayede şeklinde açık artırmayla kurulan sözleşmeler,
• Kullanma kılavuzunda satıcı veya yetkili servis tarafından kurulumunun ya da montajının yapılacağı belirtilen ve kurulumu ya da montajı yapılan mallar.

Cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayara ilişkin bent, 24 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlükten kaldırıldı. Bu nedenle internetten alınan bir telefon ya da bilgisayar için cayma hakkı artık ayrı bir istisnaya takılmaz.

Diğer üç bent ise Danıştay’da açılan bir davaya konu oldu. Bu bentlerin Danıştay Onuncu Dairesince 2026’da iptal edildiği duyurulmuştur. Ancak kararın kesinleşip kesinleşmediği bu yazının tarihinde doğrulanamadığından, araç, insansız hava aracı, canlı müzayede ya da kurulumu yapılan bir beyaz eşya söz konusuysa güncel durumu ayrıca kontrol etmek gerekir.

Her durumda, ürün yukarıda sayılan genel istisnalardan birine giriyorsa, örneğin kişiye özel hazırlanmışsa, o istisna uygulanır.

Yönetmeliğin hiç uygulanmadığı sözleşmeler

Bazı sözleşmeler cayma hakkının istisnası değil, doğrudan yönetmeliğin kapsamı dışındadır. Yönetmeliğin 2. maddesi bunları ayrıca sayar. Finansal hizmetler, taşınmaz satışı, konut kiralama, paket turlar, devre tatil ve devre mülk sözleşmeleri ile yolcu taşıma hizmetleri bunların arasındadır. Bu sözleşmelerin bir kısmı için kanunda ya da başka yönetmeliklerde ayrı kurallar bulunur.

Cayma hakkı yoksa ayıplı mal hakları devam eder

Cayma hakkı, ürünü beğenmeyen tüketiciye gerekçe göstermeden vazgeçme imkânı verir. Ayıplı mal hakları ise ürün bozuk, eksik ya da sözleşmeye aykırı çıktığında devreye girer. Bu iki hak birbirinden bağımsızdır.

Kişiye özel dikilen bir elbise yanlış ölçüyle gelmişse ya da hijyen ambalajı açılan bir ürün arızalıysa, cayma hakkının olmaması tüketiciyi çaresiz bırakmaz. Tüketici, ayıplı mala ilişkin seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcıyla uyuşmazlık çıkarsa başvuru yeri, uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesidir.

Sık sorulan sorular

İnternetten aldığım telefonu kutusunu açtıktan sonra iade edebilir miyim?

Yönetmeliğe 2022’de eklenen ve tüketiciye teslim edilmiş cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarları cayma hakkının dışında tutan bent, 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlükten kaldırıldı. Bu ürünler artık ayrı bir istisna olarak sayılmıyor; on dört günlük cayma hakkına ilişkin genel kurallar uygulanır.

Satıcı sitesinde 'iade kabul edilmez' yazıyor. Bu geçerli mi?

Yönetmelikteki istisnalar sınırlı biçimde sayılmıştır. Ürününüz bu istisnalardan birine girmiyorsa, satıcının tek taraflı olarak koyduğu bir ‘iade yok’ notu kanundan doğan cayma hakkını ortadan kaldırmaz. Ürün istisnalardan birine giriyorsa da satıcı isterse iade imkânı tanıyabilir; istisnalar taraflar aksini kararlaştırmadıkça uygulanır.

Çabuk bozulan bir gıda ürünü bozuk geldi. Cayma hakkım yoksa ne yapabilirim?

Cayma hakkının olmaması, ayıplı mala ilişkin haklarınızı ortadan kaldırmaz. Ürün sözleşmeye uygun değilse ayıplı mal hükümlerine dayanarak seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz. Ürünün durumunu teslim anında fotoğraflamak ve satıcıya yazılı bildirimde bulunmak ispat bakımından faydalıdır.

Kitabın jelatinini açtım, okumadan iade edebilir miyim?

Yönetmelik, malın tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olan ve maddi ortamda sunulan kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemelerini cayma hakkının dışında tutar. Koruyucu ambalajı açılmış bir kitapta bu nedenle cayma hakkı kullanılamaz; satıcı yine de kendi isteğiyle iade kabul edebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.