Tehdit suçu: cezası ne kadar, şikâyete bağlı mı?

Tehdit, bir kişiyi kendisine ya da bir yakınına kötülük yapılacağını söyleyerek korkutmaktır. Türk Ceza Kanunu’nun 106. maddesi bu suçu düzenler. Suçun oluşması için söylenen kötülüğün gerçekleşmesi gerekmez; ceza tehdidin kendisi için verilir. Kanun tehdidin hangi yolla yapılacağını da sınırlamaz. Yüz yüze söylenen bir söz, telefon görüşmesi, kısa mesaj ya da sosyal medyadan gönderilen bir ileti aynı madde kapsamında değerlendirilir.

Maddede 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla değişiklik yapıldı. Bu nedenle eski kaynaklarda farklı ceza miktarları görülebilir; aşağıdaki bilgiler güncel metne dayanır.

Tehdidin konusu cezayı belirler

Kanun, neyle tehdit edildiğine göre iki ayrı ceza öngörür.

Kişinin kendisinin veya bir yakınının hayatına, vücuduna ya da cinsel dokunulmazlığına saldırılacağı söylenerek yapılan tehdidin cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Burada adli para cezası seçeneği yoktur. Öldürmekle, dövmekle ya da çocuğuna zarar vermekle tehdit etmek bu gruba girer. Söylenen kötülüğün mağdurun kendisine değil bir yakınına yönelik olması cezayı değiştirmez. Suç bir kadına karşı işlenmişse cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.

Kişiyi malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratmakla ya da ona başka bir kötülük yapmakla tehdit etmek daha hafif cezalandırılır. Bu durumda mağdurun şikâyeti üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası verilir. Kişinin işyerine ya da aracına zarar vermekle tehdit etmek bu gruba girebilir.

Silahla ve birden fazla kişiyle tehdit

Tehdit aşağıdaki yollardan biriyle işlenirse ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapse çıkar (m. 106/2):

• silahla,
• failin kendini tanınmayacak hâle koyması, imzasız mektup ya da özel işaretler kullanmasıyla,
• birden fazla kişi tarafından birlikte,
• var olan ya da var sayılan suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanılarak.

Silah kavramı kanunda geniş tutulmuştur. Ateşli silahlar, patlayıcılar ve saldırı ya da savunma için yapılmış kesici, delici veya bereleyici aletlerin yanında, bu amaçla yapılmamış olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli başka şeyler de silah sayılır (m. 6). Bu yüzden tehdit sırasında gösterilen bir sopa ya da tornavida da cezayı ağırlaştırabilir.

Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçu da işlenirse fail bu suçlardan ayrıca cezalandırılır (m. 106/3).

Şikâyete bağlı olan ve olmayan tehdit

Madde metnine göre yalnızca malvarlığına zarar verme ya da başka bir kötülük yapma tehdidi şikâyete bağlıdır. Hayata, vücuda veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit ile silahla, birden fazla kişiyle ya da örgüt gücüyle yapılan tehdit şikâyete bağlı değildir. Savcılık bu suçları öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma yapar.

Bu ayrımın pratik sonucu büyüktür. Şikâyete bağlı tehditte şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır ve mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürür (m. 73). Şikâyete bağlı olmayan tehditte ise mağdurun sonradan şikâyetçi olmadığını söylemesi soruşturmayı ya da davayı sona erdirmez.

Her iki durumda da başvuru, Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa (polis veya jandarma) yapılır. Başvuru yazılı olabileceği gibi, tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da yapılabilir (CMK m. 158).

Uzlaştırma kapsamı

Uzlaştırma, şüpheli ile mağdurun tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya çalıştığı yoldur. Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre 106. maddenin birinci fıkrasındaki tehdit, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1). Yani öldürmekle tehdit gibi şikâyete bağlı olmayan bir suçta da, dava açmaya yetecek şüphe varsa dosya önce uzlaştırma bürosuna gönderilir. İkinci fıkradaki nitelikli tehdit ise bu kapsamın dışındadır.

Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz; diğer suç önödeme kapsamındaysa bu kural işlemez (CMK m. 253/3). Örneğin aynı olayda mağdur hem tehdit edilmiş hem de silahla yaralanmışsa, tehdit için de uzlaştırma yoluna gidilmez.

Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaşma sağlanır ve şüpheli üstlendiği edimi bir defada yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Edim ileri bir tarihe bırakılır ya da taksitlendirilirse kamu davasının açılması ertelenir. Uzlaştırma bir kez sonuçsuz kalırsa aynı suç için tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez. Teklif reddedilmiş olsa bile taraflar sonradan anlaşırsa, en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar savcılığa başvurarak uzlaştıklarını bildirebilir. Uzlaştırma görüşmeleri gizlidir ve bu görüşmelerde yapılan açıklamalar hiçbir soruşturmada, kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz (CMK m. 253).

Delilleri saklamak ve koruma tedbiri istemek

Tehdit çoğu zaman yazılı iz bırakır. Mesajların ekran görüntüleri, arama kayıtları, sosyal medya iletileri ve olayı duyan tanıklar soruşturmada önem taşır; bunları silmeden saklamak gerekir. Şikâyette tehdidin tam olarak hangi sözlerle, ne zaman ve hangi yolla yapıldığını yazmak, savcılığın suçun hangi fıkraya girdiğini belirlemesini kolaylaştırır.

6284 sayılı Kanun’daki şiddet tanımı tehdidi de kapsar (m. 2). Tehdit bir aile bireyinden geliyorsa ya da kadına yönelik şiddet niteliğindeyse, ceza soruşturmasından ayrı olarak aile mahkemesinden önleyici tedbir istenebilir. Hâkim, şiddet uygulayan kişinin şiddet tehdidi, hakaret ve aşağılama içeren söz ve davranışlarda bulunmamasına ya da korunan kişiyi iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesine karar verebilir (6284 sayılı Kanun m. 5).

Sık sorulan sorular

Tehdit edilen kötülük gerçekleşmezse yine ceza verilir mi?

Evet. Kanun tehdit eden kişiyi cezalandırır; söylenen kötülüğün yapılması gerekmez. Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya mala zarar verme suçu da işlenmişse, fail tehdidin yanında bu suçlardan da ayrıca cezalandırılır.

Şikâyetimi geri alırsam dava düşer mi?

Tehdidin türüne bağlıdır. Malvarlığına zarar verme ya da başka bir kötülük yapma tehdidinde suç şikâyete bağlıdır ve vazgeçme davayı düşürür; vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından ise bu sonuç doğmaz. Hayata, vücuda veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehditte ve nitelikli tehditte suç şikâyete bağlı olmadığından, şikâyetin geri alınması yargılamayı sona erdirmez.

Kadına karşı işlenen tehdit için ayrı bir kural var mı?

Evet. Hayata, vücuda veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit bir kadına karşı işlenmişse cezanın alt sınırı altı ay değil dokuz aydır. Bu kural 2022’de kanuna eklendi. Tehdit kadına yönelik şiddet niteliğindeyse, ceza soruşturmasından bağımsız olarak 6284 sayılı Kanun’a göre önleyici tedbir de istenebilir.

Silah göstererek yapılan tehdit uzlaştırmaya tabi mi?

Hayır. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar listesinde yalnızca 106. maddenin birinci fıkrasındaki tehdit yer alır. Silahla, birden fazla kişiyle, kimliği gizleyerek ya da suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanarak yapılan tehdit ikinci fıkraya girdiği için uzlaştırma yoluna gidilmez.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.