Başkasının kartıyla alışveriş ve kart kopyalama: banka kartlarının kötüye kullanılması suçu

Kısaca

• Başkasının kartını rızası olmadan kullanarak yarar sağlamak üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası gerektirir.
• Kopya kart üretmek, satmak ya da sahte kartla alışveriş yapmak ayrı ve daha ağır cezalı suçlardır.
• Ayrılık kararı olmayan eşin, anne babanın ya da çocuğun kartını izinsiz kullanana bu suç için ceza verilmez.
• Zarar gidermek, birinci fıkradaki suçta etkin pişmanlık indirimi sağlar ve indirim zamana göre değişir.

Çalınan cüzdandaki kartla market alışverişi yapmak, ATM’ye yerleştirilen bir düzenekle kart bilgilerini kopyalamak ya da kopyalanmış bir kartla para çekmek. Bunların hepsi Türk Ceza Kanunu’nun 245. maddesindeki banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu kapsamına girebilir. Madde, kartın kendisiyle yapılan farklı davranışları ayrı fıkralarda düzenler ve her birine ayrı ceza öngörür.

Başkasının kartını kullanmak

Birinci fıkraya göre başkasına ait bir banka ya da kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kişi, kart sahibinin ya da kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmadan kartı kullanarak veya başkasına kullandırarak kendisine ya da başkasına yarar sağlarsa cezalandırılır. Cezası üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

Bu tanımdan birkaç sonuç çıkar:

• Kartın çalınmış, bulunmuş ya da emanet alınmış olması fark etmez. “Her ne suretle olursa olsun” ifadesi bütün bu ihtimalleri kapsar.
• Postayla gönderilen yeni bir kartı adres sahibi yerine başkası alıp kullanırsa da suç oluşur. Kanun, kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızasını da arar.
• Suçun tamamlanması için kartla bir yarar sağlanması gerekir; alışveriş yapmak, para çekmek ya da ödeme yapmak gibi.
• Kart sahibinin rızası varsa bu suç oluşmaz. Kartını bir yakınına verip alışveriş yaptıran kişinin durumu böyledir.

Kart kopyalama ve sahte kartla alışveriş

Kartın kendisi yerine bilgilerinin kopyalandığı durumlar ikinci ve üçüncü fıkralarda düzenlenir.

Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, devreden, satın alan ya da kabul eden kişi üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kopyalanan bilgilerle boş bir karta başkasının hesabına bağlı bir kart üretmek bu fıkranın tipik örneğidir. Kartı üretmeyen ama satın alan ya da devralan kişi de aynı cezayla karşılaşır.

Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir kartı kullanarak kendisine ya da başkasına yarar sağlayan kişi ise dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturuyorsa o suçtan ceza verilir.

Kopyalama için kullanılan düzenekler de ayrıca suç konusudur. Yalnızca bilişim suçlarının işlenmesi için yapılmış bir cihazı, programı, şifreyi ya da güvenlik kodunu imal eden, satan, satın alan, başkasına veren ya da bulunduran kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (m. 245/A).

Kartın kendisi olmadan, yalnızca kart bilgileriyle internetten yapılan işlemlerde suçun hangi madde kapsamında değerlendirileceği somut olaya göre değişebilir. Başkasının hesabına ya da telefonuna izinsiz girilerek yapılan işlemler için bilişim sistemine girme suçu yazımıza bakabilirsiniz. Kendi kartını ya da hesap bilgilerini dolandırıcılık için başkasına veren kişi ise dolandırıcılık suçuna iştirak bakımından değerlendirilebilir. 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la TCK m. 158’e eklenen dördüncü fıkraya göre, dolandırıcılık suçuna iştirak kendine ya da başkasına ait kartı veya hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlıysa verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Aile içinde şahsi cezasızlık

Kanun, aile içindeki kart kullanımları için özel bir kural öngörür. Birinci fıkradaki suç, yani başkasının kartını izinsiz kullanma, aşağıdaki kişilerin zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m. 245/4):

• Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden biri,
• Üstsoy ya da altsoy, yani anne baba, büyükanne büyükbaba, çocuk ve torun, ya da bu derecedeki kayın hısımları,
• Evlat edinen ya da evlatlık,
• Aynı konutta beraber yaşayan kardeşler.

Buna şahsi cezasızlık sebebi denir. Fiil suç olmaya devam eder, ancak bu akrabaya ceza verilmez. Kural yalnızca birinci fıkra için konmuştur. Sahte kart üretmek ya da sahte kartla yarar sağlamak aile içinde işlense bile cezasızlık uygulanmaz. Ayrılık kararı verilmiş eşler ve ayrı konutta yaşayan kardeşler de bu kuralın dışındadır.

Zararı gidermek: etkin pişmanlık

Birinci fıkra kapsamındaki fiiller için malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (m. 245/5). Bu hükümler TCK m. 168’de düzenlenmiştir:

• Kovuşturma başlamadan önce, yani iddianame kabul edilmeden önce, fail bizzat pişmanlık gösterip mağdurun zararını aynen geri verme ya da tazmin yoluyla tamamen giderirse cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
• Etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ama hüküm verilmeden önce gösterilirse cezanın yarısına kadarı indirilir.
• Zarar yalnızca kısmen giderilmişse indirimin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır.

Bu indirim yalnızca başkasının kartını kullanma suçu için öngörülmüştür; sahte kart üretme ve kullanma fıkraları için m. 245/5 bir atıf yapmaz. Zararın ne zaman giderildiği, indirimin oranını belirlediği için önemlidir.

Mağdur açısından ilk iş, kartı çıkaran kuruluşa bildirim yapmaktır. Kart hamili bildirimden önceki yirmi dört saatte gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan ancak sınırlı bir tutarla sorumludur; ağır ihmal, kast ya da bildirimin hiç yapılmaması hâlinde bu sınır uygulanmaz (5464 sayılı Kanun m. 12). Kart çıkaran kuruluş, kart kullanımıyla ilgili şikâyet ve itirazları başvurudan itibaren yirmi gün içinde gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır. Kredi kartı ekstresindeki işlemlere ise son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir (m. 11).

Sık sorulan sorular

Yerde bulduğum kartla temassız ödeme yaptım. Bu da suç mu?

Evet. Kanun kartın nasıl ele geçirildiğine bakmaz; kartı her ne suretle olursa olsun ele geçiren ya da elinde bulunduran kişi, kart sahibinin rızası olmadan onu kullanarak yarar sağlarsa suç oluşur. Bulunan kart, kullanılmadan bankaya ya da kolluğa teslim edilmelidir.

Babamın kartını izinsiz kullandım. Hakkımda dava açılır mı?

Başkasının kartını kullanma suçunun üstsoy, altsoy ya da aynı derecedeki kayın hısımlarından birinin zararına işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Ancak bu kural yalnızca kartın kullanılmasına ilişkin birinci fıkra için geçerlidir; sahte kart üretme ya da sahte kart kullanma bu kapsamda değildir.

Kartım çalındı ve harcama yapıldı. Paramı geri alabilir miyim?

Kartı çıkaran kuruluşa hemen bildirim yapmak gerekir. Kart sahibi, bildirimden önceki yirmi dört saat içindeki hukuka aykırı kullanımdan kanunda belirtilen sınırlı bir tutarla sorumludur. Kullanım kart sahibinin ağır ihmaline ya da kastına dayanıyorsa veya bildirim hiç yapılmamışsa bu sınır uygulanmaz.

Şikâyetimi geri alırsam dava düşer mi?

Hayır. Kanunda bu suç için şikâyet şartı öngörülmemiştir. Savcılık suçu öğrendiğinde soruşturmayı kendiliğinden yürütür ve mağdurun vazgeçmesi süreci sona erdirmez. Zararın giderilmesi ise etkin pişmanlık yoluyla cezayı etkileyebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.